گردآوري و ترجمه:
شورا جاري
- ایده داستان راهب و ماهی را از کجا گرفتی؟ ایده تعقیب ماهی به وسیله راهب از کجا به ذهنت رسید؟
- آرزوهای زیادی با هم جمع شدند و از مجموع آنها ایده فیلم را گرفتم. برای مثال من می خواستم از از حس فضا و نور استفاده کنم، از زیبایی ساده معماری رومی، ارتباط بین موسیقی و حرکت، می خواستم از قلم استفاده کرده و یک شخصیت زنده طراحی کنم و بالاتر از همه، می خواستم یک خصوصیت ویژه در پایان کشف کنم، خصوصیتی که توصیف آن هم زیبا و هم غیرممکن بود.
- آب سمبل ویژه ای در دو فیلمت است. در راهب و ماهی، ماهی در آب زیر پل پنهان می شود و در پدر و دختر، پدر در دریا ناپدید می شود. آیا آب را عنصری اسرارآمیز می بینی؟ برای تو نماینده چیست؟
- آب نماینده چیزهای زیادی است، به ویژه احساسات و آرامش. در راهب و ماهی، آب همانطور که گفتید ماهیت اسرارآمیز دارد زیرا ما هیچگاه زیر سطح آن را نمی بینیم با این وجود آب یک ویژگی باز و شفاف دارد. همچنین استفاده از انعکاس نیز برای من جالب بود.
در پدر و دختر به چند دلیل از سطح وسیع آب استفاده کردم. مثلاً برای تاکید بر جدایی و برای کمک به القا حس بی زمانی.
- در طراحی هایت از خطوط بارز قلم استفاده می کنی که تقریباً شبیه خطاطی است. سبکت را چطور پرورش دادی؟ از چه کسانی تاثیر گرفتی؟
- من از خطوط قلم لذت می برم. آنها هویت دارند. چیزی که تاثیر زیادی روی من گذاشت، کتاب طراحی با قلم راهبان بودایی ژاپنی بود که به قرون گذشته تعلق داشت. الان کتاب را ندارم ولی سادگی شگفت آور طراحی ها را به خاطر دارم، طراحی هایی که خودانگیز و بالغ بودند.
- راهب و ماهی خصوصیت روحانی ویژه ای دارد، چیزی شبیه ذِن و بسیار مینیمال، سمبل تیر و کمان در تمرینات ذن بودیسم یا به پنداره ماهی در ابتدای مسیحیت. آیا شما به تجربیات مذهبی علاقه دارید یا به تصاویر ناخودآگاه؟
در پاسخ بايد بگويم تصاویر ناخودآگاه: وقتی خلاقترم بین ناخودآگاه (ایده هایی که ظاهراً ناگهان می رسند)، قلب (وقتی چیزی درست به نظر می رسد، حس بسیار قوی ای در سینه ام، قلبم دارم) و ذهن استدلال گرا در حرکت هستم. فیلم برایم بعد روحانی داشت چون در فضایی رهبانی رخ می دهد و از سمبولها استفاده می کند ولی مهم تر از همه به خاطر فرمی است که با موضوع برخورد می کند: جدایی ای که وحدت را به دنبال دارد. نمی توانم به موضوع روحانی تر و زیباتری بیاندیشم. در عین حال از اینکه ببینم کسی بدون هیچ مرجع روحانی یا مذهبی با فیلم ارتباط برقرار کرده خوشحال می شوم. خود من به هیچ مذهب سازمان یافته ای تعلق ندارم.
- راهب و ماهی را در Folimage ساختی. از کار کردن در آنجا لذت می بری؟
- من زمان فوق العاده ای را با Folimage گذراندم. جو آنجا راحت، دوستانه و حامی بود و من به شدت از کار روی فیلمم خوشحال بودم. همسرم که فرانسوی است و دو فرزند ما همراهم بودند و آنها نیز به سرعت دوستانی پیدا کردند. تنها مشکل این بود که باید با سرعت تمام فیلم را در 7 ماه می ساختم.
- تمام انیمیشنهایت را خودت می سازی و رنگ می کنی یا دستیاری هم داری؟ از کامپیوتر کمکی هم می گیری؟
- به استثنا چند آگهی که ساختم دوست دارم اصل انیمیشن و تمام پس زمینه را خودم انجام دهم. پس زمینه معمولاً لذت بخش ترین قسمت کار هستند. بسته به کار از دستیار انیماتور استفاده می کنم. مثلاً در راهب و ماهی من از کمک یک انیماتور کانادایی به نام Guy Delisle استفاده کردم. من با قلم آبرنگ و جوهر خطوط فیلم را انجام دادم. بیشتر انیمیشن ابتدا روی کاغذ اجرا شد و برخی مستقیم روی سل. در پدر و دختر من کمک فوق العاده Arjan Wilschut انیماتور هلندی را داشتم.
- آیا تمام فیلمهایت از ابتدا تا انتها برنامه ریزی شده اند یا از ابتدای کار جایی را برای کمی تغییر در داستان می گذاری؟
- استوری برد را تقریباً با دقت کامل طراحی می کنم و می خواهم کار را با اعتماد راسخ آغاز کنم. در عین حال مانند اکثر سازندگان، در طول تولید اجازه تغییر را نیز می دهم.
- ایده پدر و دختر چطور به ذهنت رسید؟
- من مشغول کار دیگری بودم که مرا راضی نمی کرد و از خودم پرسیدم: دلت بیشتر می خواهد چه چیزی را در یک فیلم بیان کنی؟ پاسخ به طرز شگفت انگیزی روشن بود: اشتیاق، اشتیاق عمیقی که همه ما می شناسیم. داستان از آنجا توسعه یافت. این داستان زندگی من نیست، من دختر کوچکم را در کنارم دارم و مرتب پدرم را می بینم. منظره فیلم از مناظر وسیع بازی که در سنین رشدم در هلند عاشقش بودم الهام گرفت. در پدر و دختر، دوچرخه نماینده گذر دوره ای فصول و زمان با چرخش چرخهای زندگی است.
- این انتخاب در فیلم از ابتدا آگاهانه بود؟
- بله. زمان در این فیلم هم مدور و هم خطی است.
- پایان پدر و دختر معماگونه است. ما نمی دانیم چیزی که می بینیم واقعیت و یا رویاست. دوست داری فیلم را با پایان مبهم و نامحدود بسازی؟ چرا؟
- پایان پدر و دختر و راهب و ماهی منطقی نیستند، برای تفسیر بازند. همانطور که موسیقی، شعر و زبان حیوانات وقتی که شخصاً تفسیر شوند بیشترین تاثیر را دارند. بزرگترین آرزویم این است که پایان فیلم درست به نظر برسد تا فیلم کامل به نظر بیاید.
مصاحبه از: Patrick Jenkins برای انجمن انیمیشن تورنتو، ژوئن 2002
|
